Urzadzenia używane przy terapii hiperbarycznej - Komory hiperbaryczne

Aparatura wykorzystywana w terapii hiperbarycznej

Autorzy: Paweł KowalewskiInżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Politechnika Warszawska, Certyfikowany technik hiperbaryczny przez europejskie towarzystwa medycyny hiperbarycznej (EBAss oraz ECHM), wieloletni praktyk związany z technologią i medycyną hiperbaryczną, neurologią oraz techniką fizjoterapeutyczną. Marcin Walichnowski - inżynier elektroniki medycznej Politechnika Warszawska, zawodowo związany z elektroniką medyczną, urządzeniami do diagnostyki neurologicznej, MRI, fMRI i urządzeniami do badań klinicznych.


Komora hiperbaryczna to specjalnego przeznaczenia zbiornik ciśnieniowy umożliwiający kontrolowanie środowiska wewnątrz, w którym przebywa pacjent.

W komorach mogą być kontrolowane parametry / wielości fizyczne:

  • Ciśnienie całkowite            (P)
  • % tlenu                               (fO2)
  • Ciśnienie parcjalne tlenu (pO2)
  • Wilgotność                         (rel H)
  • Temperatura                          (T)

Jasne jest, że sam zbiornik ciśnieniowy nie może pełnić żadnej funkcji tym bardziej terapeutycznej. Mówiąc o komorze hiperbarycznej należałby opisywać ją jako system komory hiperbarycznej składającej się z takich elementów jak:

  1. Zbiornik ciśnieniowy (komora hiperbaryczna);
  2. System sterowania parametrami komory;
  3. System wytwarzania i dystrybucji sprężonego powietrza;
  4. System zasilania w tlen medyczny (przechowywanie, sterowanie, dystrybucja);
  5. System zasilania w mieszanki oddechowe (opcjonalnie, głównie w komorach dekompresyjnych);
  6. Armatura.

A więc komora hiperbaryczny jest skomplikowanym systemem, który wymaga odpowiednio wykwalifikowanego personelu w celu zapewnienia bezpiecznej i skutecznej pracy. Każda osoba obsługująca komorę nazywana jest operatorem komory hiperbarycznej. Ponieważ operator komory hiperbarycznej odpowiedzialny jest za prawidłowe przeprowadzenie zabiegu, działanie komory hiperbarycznej oraz bezpieczeństwo,  powinien posiadać wiedzę minimum w zakresie: podstaw fizjologii, fizyki gazów, pneumatyki, mechaniki i elektroniki, podstaw teorii dekompresji oraz technologi hiperbarycznej oraz szczegółową wiedzę związaną z budową i obsługą danej komory hiperbarycznej. Ten zakres wiedzy powinien zapewnić producent dostarczający komorę hiperbaryczną do ośrodka. Jest to zgodne z Europejskim Kodeksem Dobrej Praktyki w Terapii Tlenem Hiperbarycznym jest to dokument, który stanowi wytyczne dla regulacji i standardów w medycynie hiperbarycznej na terenie Europy.

APARATURA:
W obecnej chwili do terapii hiperbarycznej wykorzystywane są dwa rodzaje komór:
- komory jednoosobowe (monoplace)
- komory wieloosobowe (multiplace)

KOMORY JEDNOOSOBOWE
Komory jednoosobowe składają się z cylindra oraz systemów sterowania i dostarczania gazów. W tej komorze może podczas terapii przebywać jeden pacjent zazwyczaj w pozycji leżącej. Komora zbudowana jest z przezroczystego cylindra, przez który pacjent znajduje się pod stałą obserwacją personelu medycznego oraz zmniejsza poczucie lęku (klaustrofobii) i umożliwia korzystanie z urządzeń multimedialnych takich jak oglądanie zewnętrznego ekranu telewizyjnego. Komora może być wypełniana tlenem, którym pacjent oddycha podczas terapii lub powietrzem, w tym przypadku pacjent oddycha tlenem za pomocą systemu oddechowego B.I.B.S.

Komora hiperbaryczna jednoosobowa

Rys. Komora jednoosobowa 

Komory jednoosobowe mogą być wyposażone w system dystrybucji gazów (BIBS) umożliwiający oddychanie pacjenta czystym tlenem za pośrednictwem maski, a komora w tym przypadku jest wypełniona sprężonym powietrzem.

Komora hiperbaryczna Perry SIGMA34

 

Rys. Komora hiperbaryczna firmy PERRY podczas instalacji w Instytucie Fizjologii i Patologi Słuchu prof. Skarżyńskiego

 

Komora hiperbaryczna Baroxhbo SOLO

Rys. Komora hiperbaryczna firmy BaroxHBO o ciśnieniu 3 ATA w Krajmed Centrum Nowoczesnej Laryngologii w Warszawie

KOMORY WIELOSOBOWE
Komory wieloosobowe zbudowane są z dwóch przedziałów – komory dekompresyjnej i komory głównej. Komora dekompresyjna stanowi pomieszczenie przejściowe między środowiskiem a wnętrzem komory głównej. W komorze głównej przeprowadzana jest terapia.

Komora hiperbaryczna Baroxhbo OMEGA

Rys. Komora wieloosobowa o ciśnieniu 10 bar (100 msw) firmy BaroxHBO Wojskowym Instytucie Medycznym

Zazwyczaj pacjenci siedzą na specjalnych fotelach wbudowanych w komorę i oddychają czystym tlenem za pomocą masek lub specjalnych kapturów oddechowych. W komorze wielomiejscowej jednocześnie może być poddanych terapii od 2 do nawet 16 pacjentów.
 

Komora hiperbaryczna OMEGA

Rys. Wnętrze komory wieloosobowej BaroxHBO

Komory typu multiplace umożliwiają wjechanie chorego na wózku inwalidzkim lub noszach. Podczas terapii w tego typu komorach wraz z pacjentami może przebywać asystent medyczny. Większa powierzchnia oraz uczestnictwo personelu medycznego podczas terapii zmniejsza poczucie lęku i korzystnie wpływa na pacjentów.

Najnowszym osiągnięciem w dziedzinie komór hiperbarycznych jest stworzenie przez amerykańską firmę Perry Baromedical komory dwuosobowej o konstrukcji podobnej do komór hiperbarycznych jednoosobowych. Wyróżniającą cechą tej komory są małe wymagania infrastruktury oraz dystrybucji gazów medycznych w przeciwieństwie do tradycyjnych komór wielomiejscowych.

xxx6

Rys. Komora hiperbaryczna dwuosobowa firmy Perry Baromedical

Komory wszystkich typów wyposażane są w systemy komunikacji z pacjentami, systemy bezpieczeństwa oraz systemy multimedialne takie jak telewizja czy radio. Podczas terapii pacjenci mogą być podłączeni do systemów monitorujących parametry życiowe, respiratorów i pomp infuzyjnych.

Szczegółowe informacje dotyczące wymagań stawianych urządzeniom, personelowi, protokołom badań, systemom bezpieczeństwa i prowadzonej dokumentacji zamieszczone są w „Europejskim Kodeksie Dobrej Praktyki w Terapii Tlenem Hiperbarycznym” opracowanym przez grupę roboczą „SAFETY” programu COST B14 przetłumaczoną i opublikowaną w Polsce w Krajowym Ośrodku Medycyny Hiperbarycznej, Międzywydziałowym Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni i Akademii Medycznej w Gdańsku.

Więcej o komorach hiperbarycznych mogą Państwo dowiedzieć się na stronach producentów np. firmy Perry Baromedical, Baroxhbo


Opracowali Paweł Kowalewski - inżynier biocybernetyki Politechnika Warszawska,

                   Marcin Walichnowski - inżynier elektroniki medycznej Politechnika Warszawska