Tlenoterapia hiperbaryczna a COVID-19

Tlenoterapia hiperbaryczna a COVID-19 - szansą na wyzdrowienie

Choć tlenoterapia hiperbaryczna nie zastąpi kompleksowego leczenia COVID-19, wyniki najnowszych badań naukowych budzą optymizm. Zgodnie z nimi, HBOT stanowi bowiem skuteczne wsparcie w usuwaniu objawów choroby, a poprzez kompleksowe dotlenienie całego organizmu znacząco poprawia stan zdrowia chorych.

Efekty terapii tlenem hiperbarycznym w COVID-19 – omówienie wyników badań

Osoby zarażone COVID-19 zmagają się z potężnym niedotlenieniem z powodu dysfunkcji płuc. Są także narażone na ciężką hipoksemię i wynikające z niej niedotlenienie tkanek.

Pomimo zewnętrznego wspomaganiu oddechu (na przykład za pomocą respiratora), optymalne dotlenienie całego organizmu jest bardzo trudne, a często wręcz niewykonalne. Badania naukowe udowadniają, że sesje w komorach hiperbarycznych są skutecznym sposobem w dostarczaniu odpowiedniej ilości tlenu do organizmu chorych. Co ważne, poprawa często jest nie tylko szybka, ale także trwała. Poniżej przedstawimy kilka ciekawych wyników badań zrealizowanych przez zespoły ekspertów na całym świecie.

Grupa naukowców w składzie: Scott A. Gorenstein, Michael L. Castellano, Eric S. Slone, Brian Gillette, Helen Liu, Cindy Alsamarraie Alan M. Jacobson, Stephen P. Wall, Samrachana Adhikari, Jordan L. Swartz, Jenica J.S. McMullen, Marcela Osorio, Christian A. Koziatek, David C. Lee przeprowadziła badanie Hyperbaric oxygen therapy for COVID-19 patients with respiratory distress: treated cases versus propensity-matched controls. Jego celem była ocena bezpieczeństwa i skuteczność stosowania tlenu hiperbarycznego u chorych na COVID-19 z zaburzeniami oddychania. Badanie trwało od 31 marca do 28 kwietnia 2020 roku. W ramach terapii pacjenci otrzymywali tlen hiperbaryczny (2 ATA) przez 90 minut dziennie podczas maksymalnie 5 zabiegów.

Szczegóły badania pacjentów z COVID-19

Wiek uczestników badanej 20-osobowej grupy wahał się od 30 do 79 lat, a ich BMI wynosiło od 19 do 42. 10% chorych miało również historię choroby wieńcowej.

Spośród nich 18 osób (90%) zostało wypisanych ze szpitala (żadna nie wymagała wentylacji mechanicznej). 2 (10%) osoby wymagały wentylacji mechanicznej, a następnie zmarły. Podczas tlenoterapii hiperbarycznej wystąpiło kilka zdarzeń niepożądanych. Były to m.in. krwawienia z nosa (niezwiązane bezpośrednio z HBOT), ból ucha i klaustrofobia. Choć niewielka grupa kontrolna sprawia, że wyniki należy traktować z dystansem, nie ulega wątpliwości, że tlenoterapia hiperbaryczna ma bezpośredni wpływ na zwiększenie stężenia tlenu w organizmie, a co za tym idzie na poprawę stanu zdrowia chorych.

W pracy naukowej Rationale, Study design considerations and protocol recommendations for treating COVID-19 patients with hyperbaric oxygen zespół badawczy udowodnił, że tlenoterapia hiperbaryczna wykazuje pozytywny wpływ na zdrowie pacjentów z COVID-19. Oprócz „oczywistych” efektów w postaci potężnego natlenienia organizmu wskazują na inny pozytywny aspekt tlenoterapii. Znaczna część patofizjologii COVID-19 dotyczy nadmiernej odpowiedzi immunologicznej osób zakażonych. Ta generuje reakcje zapalne i prozapalne, powodując uszkodzenie nie tylko płuc, ale także nerek, przewodu pokarmowego i innych układów oraz narządów. Duże znaczenie w tym procesie ma wytwarzanie i uwalnianie nadmiernej ilości cytokin i chemokin, w tym IL-1α, IL-1β, IL-10, TNF-α i, przede wszystkim, IL-6.

Zjawisko zwane burzą cytokinową jest często obserwowane u chorych, kilka dni po przyjęciu do szpitala. Wielu z nich przechodzi na uzależnienie od respiratora, a następnie umiera. W badaniach dotyczących innych jednostek chorobowych (martwicy naczyń krwionośnych czy urazowego uszkodzenia mózgu) udowodniono, że tlen hiperbaryczny obniża podwyższony poziom cytokin i przywraca go do normalnego zakresu. Wskazano także pozytywne działanie HBOT na chorych z zapaleniem trzustki, sepsa i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. A to ma duże znaczenie także w przypadku pacjentów leczonych na COVID-19.

Podsumowanie wniosków z badań przeprowadzonych w komorach hiperbarycznych

Ciekawych wniosków dostarcza także streszczenie rozmowy konferencyjnej pomiędzy członkami Komitetu Terapii Tlenem Hiperbarycznym, Sekcją Medycyny Podwodnej i Hiperbarycznej Amerykańskiego Kolegium Lekarzy Ratunkowych oraz zaproszonymi badaczami prowadzącymi badania kliniczne nad stosowaniem tlenu hiperbarycznego w leczeniu COVID- 19. Wskazują one, że:

HBOT pomaga zmniejszyć dług tlenowy organizmu;już dwa zabiegi tlenoterapii hiperbaryczne mogą wystarczyć do skorygowania niedotlenienia większości pacjentów z ciężkim COVID- 19;późniejsze codzienne sesje w komorach hiperbarycznych mogłoby zasadniczo zapobiec hipoksemii u pacjentów z zapaleniem płuc COVID-19, u których SpO2 jest mniejsze niż 70%;zastosowanie terapii tlenem hiperbarycznym w momencie, gdy oddychanie tlenem z maski nie może zapobiec zmniejszeniu SpO2, pozwala uniknąć pogorszenia stanu zdrowia pacjenta;rutynowe codzienne sesje w komorach hiperbarycznych miałaby szansę przyczynić się do zmniejszenia śmiertelności chorych na COVID-19.

Pacjenci z COVID-19 doświadczają niedotlenienia, głębokiej reakcji zapalnej i nadkrzepliwości. Mogą być także narażeni na dług tlenowy. Sesje w komorach hiperbarycznych są niedocenionym wsparciem w przypadku każdej z wymienionych dolegliwości. Stosowane zgodnie z zaleceniami doświadczonego lekarza pozwalają istotnie poprawić stan zdrowia chorego i znacząco zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia najgroźniejszych objawów choroby.


Podzielone badania kliniczne i studia przypadków wykazały, że zastosowanie HBOT w zakresie 1,5 - 2 atmosfer bezwzględnych (ATA) przez 90 minut, a następnie przez 60 minut, że większość pacjentów wyzdrowiała po podaniu HBOT, a wysycenie krwi tlenem zwiększyło się po kilku sesjach HBOT. 

The effects of hyperbaric oxygen therapy (HBOT) on coronavirus disease-2019 (COVID-19): a systematic review

Shahram Oliaei 1SeyedAhmad SeyedAlinaghi 2Mohammad Mehrtak 3Amirali Karimi 4Tayebeh Noori 5Pegah Mirzapour 2Alireza Shojaei 2Mehrzad MohsseniPour 2Seyed Peyman Mirghaderi 4Sanam Alilou 4Parnian Shobeiri 4Hadiseh Azadi Cheshmekabodi 6Esmaeil Mehraeen 7 8Omid Dadras 9

 

 

Bibliografia:

 

    1. Okumuş N, Demirtürk N, Çetinkaya RA, Güner R, Avcı İY, Orhan S, et al. Evaluation of the effectiveness and safety of adding ivermectin to treatment in severe COVID-19 patients. BMC Infect Dis. 2021;21(1):411. - DOI

    1. Geier MR, Geier DA. Respiratory conditions in coronavirus disease 2019 (COVID-19): important considerations regarding novel treatment strategies to reduce mortality. Med Hypotheses. 2020;140:109760. - DOI

    1. Mehraeen E, Seyed Alinaghi SA, Nowroozi A, Dadras O, Alilou S, Shobeiri P, et al. A systematic review of ECG findings in patients with COVID-19. Indian Heart J. 2020;72(6):500–7. - DOI

    1. Mehraeen E, Behnezhad F, Salehi MA, Noori T, Harandi H, SeyedAlinaghi S. Olfactory and gustatory dysfunctions due to the coronavirus disease (COVID-19): a review of current evidence. Eur Arch Oto-rhino-laryngol. 2021;278(2):307–12. - DOI

    1. Dadras O, Alinaghi SAS, Karimi A, MohsseniPour M, Barzegary A, Vahedi F, et al. Effects of COVID-19 prevention procedures on other common infections: a systematic review. Eur J Med Res. 2021;26(1):67. - DOI

 


W przeglądzie badań nad zastosowaniem HBOT w COVID wszystkie obserwacje wskazywały, że HBOT może być użytecznym narzędziem do poprawy stanu pacjentów z COVID-19, szczególnie jeśli interwencja następuje na wczesnym etapie, chociaż może być również pozytywna w okresie intubacji. Oczywiście istnieje problem logistyczny w korzystaniu z HBOT na OIOM-ie. Komory hiperbaryczne zajmują znaczną przestrzeń i mogą nie być stale dostępne dla oddziałów OIOM. Dlatego pacjenci muszą być przetransportowani do placówki HBOT.

COVID-19, acute respiratory distress syndrome (ARDS), and hyperbaric oxygen therapy (HBOT): what is the link?

Źródło:

https://www.uhms.org/images/UHM-Journal/PRE-PROOF_-_HBO2_for_COVID_-_47-3_THIRD_QUARTER_2020_print_version_version_47-3.pdf
https://www.uhms.org/images/MiscDocsRational_and_study_design_for_treating_COVID_patients_with_HBO2.pdf
https://www.uhms.org/images/Position-StatementsSynopsis_of_Conference_Call_HBO2_for_COVID19_-_final_v2.pdf